Zorg voor de beste rechtsvorm bij eerstelijnszorg

Stel, u bent voornemens om een eigen praktijk in de eerste lijn te starten. U bent waarnemer en overweegt in te stappen in een huisartsenpraktijk. Of u bent tandarts en wilt associëren. Of u bent pas afgestudeerd als fysiotherapeut en u overweegt een eigen fysiopraktijk op te zetten. In al die gevallen komen er veel vragen op u af. Zo hebt u de keuze uit verschillende rechtsvormen. Welke vormen zijn er? Wat zijn de voor- en nadelen?  En wat zijn de verschillen in fiscale behandeling? In mijn blog behandel ik de meest voorkomende ondernemingsvormen in de eerste lijn van de zorg.

Eenmanszaak bij eerstelijnszorg

Bij de start kiest een zorgverlener er vaak voor om zijn of haar praktijk uit te oefenen in de vorm van een eenmanszaak. De eenmanszaak is een onderneming, een organisatie van kapitaal en arbeid, met als doel winst te behalen. Er is één persoon verantwoordelijk, maar er kunnen wel meerdere personeelsleden in dienst zijn of worden ingehuurd.

In de eenmanszaak is er geen verschil tussen uw privé- en bedrijfsvermogen. U bent daarmee in privé aansprakelijk voor alle handelingen en financiën in uw praktijk. Gaat uw praktijk failliet, dan gaat u in privé ook failliet. Bent u in gemeenschap van goederen getrouwd? Dan is zelfs uw partner aansprakelijk voor de schulden. Met huwelijkse voorwaarden kunt u dat voorkomen.


Tip: vanaf 1 januari 2018 wijzigt het huwelijksvermogensrecht. Aangebracht vermogen vóór het huwelijk (zoals een praktijk) valt niet meer automatisch in de gemeenschap van goederen. Mijn advies is om de huwelijkse voorwaarden tegen het licht te houden en deze waar nodig aan te passen.


Over uw praktijkresultaat betaalt u inkomstenbelasting. Hiervoor geldt het progressieve belastingtarief van maximaal 52%. Bij het schrijven van dit blog is de nieuwe coalitie er bijna uit en ligt er een concept regeerakkoord klaar. In het concept regeerakkoord staat vermeld dat werken (en ondernemen) wordt gestimuleerd en het maximale tarief naar beneden wordt bijgesteld, naar 49%.

Als zorgverlener bent u ondernemer en heeft u onder voorwaarden recht op de ondernemersaftrek, zoals:

  • Zelfstandigen- en startersaftrek;
  • 14% mkb-winstvrijstelling en
  • Willekeurige afschrijving.

eerstelijnszorg rechtsvorm

Maatschap bij eerstelijnszorg

Wilt u uw beroep als huisarts of tandarts samen met anderen uitvoeren? Daarvoor is een maatschap de juiste rechtsvorm. In een maatschap beoefent u uw beroep onder gemeenschappelijke naam. De maten werken daarmee gelijkwaardig samen en delen de gezamenlijke winst. De winst is daarmee een vergoeding voor ingebracht geld, goederen en/of arbeid.

Belangrijk bij het aangaan van een samenwerkingsverband in de vorm van een maatschap is het maken van schriftelijke afspraken over bijvoorbeeld:

  • Arbeid, ziekte en arbeidsongeschiktheid;
  • Winstverdeling;
  • Beëindiging en
  • Aansprakelijkheid.

Maar ook de beroepsverzekering en permanente educatie als zorgverlener om uw BIG-inschrijving te behouden zijn belangrijk. Schriftelijk vastleggen van deze afspraken is niet verplicht, maar wel aan te bevelen.

Net als bij een eenmanszaak bent u als maat met uw privévermogen aansprakelijk voor de schulden van de maatschap. Echter kunnen schuldeisers uitsluitend voor gelijke delen terecht bij de maten. Als een maat onbevoegd handelt (buiten de afspraken in het maatschapscontract of volmacht), dan zijn de andere maten in principe niet aansprakelijk.

Over het praktijkresultaat betaalt u inkomstenbelasting. En als zelfstandig ondernemer heeft u ook recht op de belastingvoordelen voor ondernemers.


Tip: Bij toe- en/of uittreding van nieuwe maten is het belangrijk om het voortbestaan van de maatschap veilig te stellen. Ook dit regelt u in de maatschapsovereenkomst. Regelt u niets dan wordt de maatschap op het moment van toe- en/of uittreden ontbonden en bent u direct belasting verschuldigd. Mijn advies is om uw maatschapsovereenkomst tegen het licht te houden en te actualiseren.


Besloten vennootschap (bv) bij eerstelijnszorg

De besloten vennootschap is in tegenstelling tot de eenmanszaak en de maatschap een rechtspersoon en heeft daarmee eigen rechten en plichten. Als zorgverlener bent u in principe niet aansprakelijk, maar de bv zelf is aansprakelijk voor de schulden.

Het kapitaal van de bv is verdeeld in aandelen, die in het bezit zijn van u als aandeelhouder. Als zorgverlener komt u op de loonlijst van uw bv en ontvangt u hiervoor een salaris. Dit salaris is progressief belast met maximaal 52% belasting.


Tip: In het regeerakkoord staat opgenomen dat het tarief van de vennootschapsbelasting naar beneden wordt bijgesteld. Het huidige tarief is 20% vennootschapsbelasting tot een resultaat van € 200.000 en daarboven 25%. Het voorstel geeft een verlaging naar 16% voor een winst tot € 200.000 en 21% daarboven. Daardoor kan het fiscaal interessanter zijn om uw eenmanszaak of maatschap in te brengen in de vorm van een bv.


De bv heeft de plicht om elk jaar jaarstukken op te laten maken. Een beknopte vorm van de jaarstukken dient elk jaar gedeponeerd te worden bij de Kamer van Koophandel. Over het resultaat van de bv – dat wil zeggen: de omzet minus alle kosten, waaronder uw salaris – betaalt de bv vennootschapsbelasting.


Tip: Wilt u uw praktijk (in de bv) verkopen, dan verkoopt u de aandelen. Over de verkoopopbrengst is inkomstenbelasting verschuldigd (aanmerkelijkbelangheffing van 25%). Dit kunt u voorkomen daar het opzetten van een extra bv, een zogenaamde Holding maatschappij.


Een ander voordeel van een Holding is om uw vermogen te scheiden van uw praktijkactiviteiten, zodat risico’s teruggebracht kunnen worden.

Kort samengevat

Als zorgverlener heeft u de keuze uit verschillende rechtsvormen om uw beroep uit te oefenen. Ik besprak de meest voorkomende rechtsvormen in de eerste lijn. In dit blog heb ik een aantal voor- en nadelen van elke rechtsvorm opgeschreven en een aantal tips gegeven. Omdat elke situatie anders is, is het verstandig om u goed te laten adviseren bij zowel de start van uw praktijk als de doorgroei van uw praktijk naar een bv. Niet alleen om optimaal fiscaal voordeel te behalen, maar ook om uw aansprakelijkheidsrisico zo klein mogelijk te houden.

Als branchegroep Zorg binnen Visser & Visser begeleiden wij veel zorgondernemers in de eerste lijn en hebben we veel ervaring in uw beroepsgroep. Wij beschikken over tools om fiscaal door te rekenen welke ondernemersvorm voor u het meest geschikt is. Ook begeleiden wij veel zorgondernemers in de eerste lijn bij de totstandkoming van een Gezondheidscentrum.

Wilt u meer weten hierover? Kijk dan op: visser-visser.nl/medici