Novelle uitfasering Pensioen in Eigen Beheer: foutje bedankt?!

Zodra het wetsvoorstel uitfasering pensioen in eigen beheer en overige fiscale pensioenmaatregelen wordt aangenomen, zal het voor directeuren-grootaandeelhouders (dga’s) mogelijk zijn om hun pensioen in eigen beheer om te zetten in een oudedagsverplichting (omzetting) of af te kopen onder een flinke belastingkorting (afkoop). Hierover hebben we reeds eerder bericht. In dit blog leest u de recente ontwikkelingen over het wetsvoorstel uitfasering pensioen in eigen beheer.

Indexaties

In veel eigen beheer-pensioenregelingen is opgenomen dat het pensioen zal worden aangepast aan inflatieontwikkelingen. Bij het bepalen van het fiscale resultaat mag echter nog geen rekening worden gehouden met toekomstige loon- en prijsstijgingen. Bij de waardering van pensioen in eigen beheer wordt in beginsel dus geen rekening gehouden met indexaties. De pensioenpremie die ziet op na-indexaties is derhalve niet direct aftrekbaar.

Ook bij de overdracht van een pensioenverplichting aan een andere vennootschap (buiten fiscale eenheid vennootschapsbelasting) is de koopsom voor zover deze ziet op indexaties van het overgedragen pensioen niet aftrekbaar. In de praktijk is die aftrekbeperking vormgegeven doordat de overdragende vennootschap een transitorische actiefpost voor de indexaties opneemt die de toename van de verplichting bij overdracht tegen een hogere waarde in het economische verkeer in zoverre opheft. Bij de overnemende vennootschap mag voor die indexaties een extra passiefpost worden gevormd. Per saldo is de indexatiepost niet direct aftrekbaar bij de overdrager, maar ook niet direct belast bij de overnemer.

Miljardentegenvaller door na-indexaties?

Op 20 december 2016 heeft de Eerste Kamer de stemming over het wetsvoorstel aangehouden. De staatssecretaris van Financiën had bij brief van diezelfde dag zelf verzocht om uitstel van de stemming om een mogelijke miljardentegenvaller voor de schatkist door de aftrekbaarheid van na-indexaties te voorkomen.

Het vreemde is dat de staatsecretaris zelf in zijn Memorie van Antwoord van 2 december 2016 aan de Eerste Kamer had aangegeven dat bij omzetten of afkopen van pensioen in eigen beheer de (toekomstige) indexatielast ineens aftrekbaar zou zijn.

Novelle uitfasering Pensioen in Eigen Beheer

Novelle

De staatssecretaris van Financiën heeft op 23 januari 2017 een aanvullend wetsvoorstel (novelle) ingediend bij de Tweede Kamer. In zijn Memorie van Toelichting op de novelle komt de staatssecretaris van Financiën terug op zijn eerdere conclusie. Hij concludeert nu dat de fiscaal gefaciliteerde afkoop of omzetting van een pensioen in eigen beheer helemaal niet leidt tot een aftrekbare last voor de vennootschapsbelasting.

Dat vloeit volgens hem voort uit het voorgestelde artikel 34e lid 3 van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969. In dat artikel – dat overigens reeds in het oorspronkelijk wetsvoorstel was opgenomen – staat met zoveel woorden dat afkoop c.q. omzetting van het pensioen in eigen beheer niet leidt tot een bepaling bij de winst in aanmerking te nemen voordeel. Met dat artikel werd beoogd dat het prijsgeven bij omzetting c.q. afkoop “fiscaal geruisloos gebeurt”. De staatsecretaris legt voordeel uit als een positief of negatief voordeel. Als het om fiscale zaken gaat kan je beter vergeten wat je op de Middelbare school over pleonasmen hebt geleerd.


De staatssecretaris van Financiën concludeert nu dat de fiscaal gefaciliteerde afkoop of omzetting van een pensioen in eigen beheer helemaal niet leidt tot een aftrekbare last voor de vennootschapsbelasting.


Tegemoetkoming bij actiefpost

In de gevallen waarin het pensioen eerder is overdragen naar een andere vennootschap en daardoor een actiefpost voor de na-indexatielast bij de overdragende vennootschap is gevormd komt de staatsecretaris in deze novelle belastingplichtigen tegemoet. Bij afkoop is die actiefpost op dat moment ineens aftrekbaar voor de vennootschapsbelasting. Bij omzetting mag die last (bij de overdragende vennootschap) over een reeks van jaren tot de leeftijd 87 jaar ten laste van de winst worden gebracht zodat de regeling goed uitvoerbaar blijft……… (terwijl het pensioen al jaren geleden is overgedragen naar een andere vennootschap).


In de gevallen waarin het pensioen eerder is overdragen naar een andere vennootschap en daardoor een actiefpost voor de na-indexatielast bij de overdragende vennootschap is gevormd komt de staatsecretaris in deze novelle belastingplichtigen tegemoet.


Na-indexatie passé

In alle gevallen geldt volgens de staatssecretaris dat indien het pensioen in eigen beheer wordt afgekocht of omgezet in een oudedagsverplichting de verplichting vervalt om de pensioenaanspraken of de pensioenuitkeringen aan te passen aan toekomstige loon- of prijsontwikkelingen. Leden van de fractie van het CDA hebben gevraagd om een garantie dat dga’s die hun gehele pensioen afstempelen, dus inclusief rechten op toekomstige na-indexatie, een zuiver pensioen overhouden. De staatssecretaris antwoordt hierop dat er na de gefaciliteerde afkoop of omzetting in een oudedagsverplichting natuurlijk geen pensioen meer over is en dus ook geen sprake kan zijn van een onzuiver pensioen.

Volgens mij is er derhalve dus sprake van “zuiver fiscaal invaren” en kan je dus door omzetting of afkoop nu eindelijk afkomen van die vervelende na-indexaties (los van de actiefpost bij omzetting bij eerdere overdrachten dan)!

Afkoop of omzetting kan naar verwachting plaatsvinden vanaf 1 april 2017 (streven); er zal in zoverre dus geen terugwerkende kracht aan het wetsvoorstel worden gegeven.
Maar bezint eer ge begint: omzetting of afkoop hoeft niet per se fiscaal voordelig te zijn!