Hoe functioneel is uw valuta?

Sommige dingen zijn zo voor de hand liggend, dat we er eigenlijk nooit over nadenken. Als ondernemer moet je nu eenmaal een jaarrekening opstellen voor een vennootschap. Vanzelfsprekend. En uiteraard wordt die jaarrekening opgesteld in euro’s. Vanzelfsprekend. Of toch niet?

De euro als functionele valuta

In Nederland stellen we onze jaarrekeningen vaak op in de functionele valuta (euro). Dat doen we omdat de functionele valuta gelijk behoort te zijn aan de valuta van de economische omgeving van de vennootschap waarin zij geldmiddelen ontvangt en uitgeeft. En omdat we veel in Nederland kopen en verkopen en dat vaak in euro’s doen, gebruiken we de euro als functionele valuta van onze jaarrekening.

Globalisering

Helemaal vanzelfsprekend is dat echter niet. Als we het namelijk over globalisering hebben, dan betekent dat een veranderende economische omgeving. Ondernemingen gaan kopen en verkopen buiten Nederland en daarmee verandert ook de economische omgeving waarin zij geld uitgeven en ontvangen. En als een onderneming zich goed aanpast aan die economische omgeving, dan kan het zijn dat haar functionele valuta gaat veranderen. Het aanwezig zijn in het eurogebied biedt dan nog wel een klein voordeel: je kunt best wat landen bedienen zonder dat daarmee je daarmee de euro als functionele valuta behoeft te veranderen.

Voorbeeld functionele valuta


Als bijvoorbeeld een graanhandelaar in Nederland zijn graan koopt en dit in Nederland of in het eurogebied verkoopt, zal zijn functionele valuta in euro luiden. Als hij echter zijn vleugels nog verder gaat uitslaan en op de wereldmarkt gaat handelen, zal hij zijn inkopen en verkopen in dollars gaan doen. Ook transportkosten zullen in dollars gaan luiden en zijn concurrenten handelen ook veelal in dollars.


Functionele valuta hanteren

Wanneer is nu het moment aangebroken voor deze graanhandelaar dat hij zijn functionele valuta in dollars zal gaan hanteren? De Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving geven daar een antwoord op. Ook als meer internationaal vergelijkbare verslaggevingsstandaarden worden gehanteerd (IFRS) gelden deze bepalingen. Bij de bepaling van de functionele valuta zijn vooral de volgende vragen van belang:

  • Welke valuta is hoofdzakelijk bepalend voor de verkoopprijs van goederen en diensten?
  • Welke valuta is van het land waarvan de concurrentie en de wet- en regelgeving hoofdzakelijk de verkoopprijs van haar goederen en diensten bepalen?
  • Welke valuta is hoofdzakelijk bepalend voor de arbeids- en materiaalkosten en andere kosten voor de levering van goederen en de verlening van diensten aan de rechtspersoon?

Als de antwoorden op deze vragen gaan wijzen in de richting van dollars, dan zal onze graanhandelaar zijn functionele valuta in dollars gaan veranderen. Het beeld van zijn jaarrekening (de presentatievaluta) wordt dan helemaal anders, want al zijn handelsinkopen en -verkopen verantwoord hij in dollars. En omdat de betalingen en ontvangsten van zijn handel ook in dollars zijn, verantwoord hij bijna geen koersverschillen meer. Dat kan een forse wijziging in de winst- en verliesrekening betekenen!

functionele valuta

Koersverschillen

Op welke posten kunnen er dan nog wel koersverschillen ontstaan? Op de posten die in voor hem vreemde valuta luiden, zoals de huurbetaling van zijn pand in Nederland en zijn kosten voor de Kamer van Koophandel. Die worden namelijk nog steeds aan hem in euro’s gefactureerd. De euro is voor hem anders dan zijn functionele valuta (dollars) en daarom behandelt hij die als vreemde valuta.

Functionele valuta en de jaarrekening

Het beeld van de jaarrekening verandert door een andere functionele valuta vaak drastisch. Het beeld wordt getrouwer, het weerspiegelt meer de werkelijkheid. En de administratie wordt stukken simpeler. De primaire vastlegging vindt namelijk plaats in de valuta waarin de activiteiten echt plaatsvinden en niet in de lokale valuta van het land waarin de onderneming (al dan niet toevallig) is gevestigd.

Bent u al toe aan functionelere valuta dan uw huidige euro’s?
Visser & Visser International Business verkent graag met u de mogelijkheden. Gewoon, heel functioneel.